در استسقاء لحمى و قى و طبلى است ؟ ؟ ؟ و كمى عرق و قراقر و كثرة رياح در شكم و بعضى اوقات خضيها نفخ مىكنند و هميشه كسل و در خواب مىباشند مبتلايان به اين مرض و وقتى شكم ورم نمود يا آب گرفت استسقاء مىگردد و تعريف كرده‌اند استسقاء را باينكه مرضى است مادّى و سببش مادّه‌اى است غريبه باردة كه در خلل و فرج اعضاء داخل مىگردد و بالا مىآيد بسبب آن اعضاء ظاهرة و يا مواضع خالية از نواحى كه در آن نواحى است تدبير غذا و اخلاط در اثر ضعف هضم كبد و اين استسقاء بر سه قسم است لحمى و زقى و طبلى امّا لحمى و سبب آن مادّه آبى است كه با خون منتشر مىشود باعضاء و اما زقى و سبب آن ريختن همان موادّ آبى است در فضاء جوف اسفل « 2 » و اما طبلى و سبب آن مادّه‌اى است بادى كه ريخته مىشود و متفرق مىشود در اين نواحى و اين ضعف هضم كبد گاهى در اثر حرارت بسيار خون بدن است و گاهى در اثر برودة بسيار خون بدن است مثل ورم كبدى كه طول كشد و يا حرارة جميع بدن سبب باشد و گاهى در اثر سردى معدة است اين ضعف كبد و ممكن است اين ضعف بمشاركت عضوى از بدن باشد مثل مشاركت يا امراض طحال يا معدة يا مرارة يا غير اينها و اين ريختن ماده آبى يا بطور رشح است و يا بطور انفصال بخارى است كه در اثر حبس شدن تبديل به آب شده بنا بر هرحال مرضى كه باعث ضعف كبد شود و بسوء القنية بكشد سبب سابقه سوء القنية است و خود ضعف كبد سبب لاحقه اوست و شيخ الاطباء رحمة مىفرمايند بعض كسانى هستند كه مىبينند استسقاء لحمى شرّ است از غير لحمى لكن بهتر اين است كه بوده باشد زقّى سخت تر پس لحمى در صعابة

--> ( 2 ) و ما بين شرب و صفاق